ใช้ Google Sheets เป็นฐานข้อมูลด้วย Apps Script: CRUD และเทคนิคทำให้เร็ว

หลักการออกแบบชีต

• 1 ชีต = 1 ตาราง แถวแรกเป็นชื่อคอลัมน์
• มีคอลัมน์ id ที่ไม่ซ้ำ (เช่น Utilities.getUuid()) ไว้อ้างอิงแถว
• อย่าเก็บข้อมูลหลายประเภทในชีตเดียว อย่า merge เซลล์ในชีตข้อมูล

CRUD แบบเร็ว (อ่าน/เขียนครั้งเดียว)

function readAll(name) {
  const values = SpreadsheetApp.getActive().getSheetByName(name).getDataRange().getValues();
  const [head, ...rows] = values;
  return rows.map(r => Object.fromEntries(head.map((h, i) => [h, r[i]])));
}

function insert(name, obj) {
  const sh = SpreadsheetApp.getActive().getSheetByName(name);
  const head = sh.getRange(1, 1, 1, sh.getLastColumn()).getValues()[0];
  sh.appendRow(head.map(h => obj[h] ?? ''));
}

function updateById(name, id, patch) {
  const sh = SpreadsheetApp.getActive().getSheetByName(name);
  const values = sh.getDataRange().getValues();
  const idCol = values[0].indexOf('id');
  const i = values.findIndex(r => r[idCol] === id);
  if (i < 1) return false;
  values[0].forEach((h, c) => { if (h in patch) values[i][c] = patch[h]; });
  sh.getRange(i + 1, 1, 1, values[i].length).setValues([values[i]]);
  return true;
}

เทคนิคทำให้เร็ว

1. อ่านทีเดียวด้วย getValues() แทนการวนอ่านทีละเซลล์ (เร็วกว่าหลายสิบเท่า)
2. เขียนทีเดียวด้วย setValues() แทน setValue() ในลูป
3. แคชข้อมูลที่อ่านบ่อย ด้วย CacheService.getScriptCache() เช่น รายการสินค้า
4. ใช้ LockService ทุกครั้งที่เขียน เพื่อกันข้อมูลทับกัน เช่น เลขที่บิลซ้ำ
5. เก็บประวัติเก่าแยกชีต/แยกไฟล์ เมื่อข้อมูลเกินหลักแสนแถว

ข้อจำกัดที่ควรรู้

ไฟล์ Google Sheets มีขีดจำกัดจำนวนเซลล์ทั้งไฟล์ (ราว 10 ล้านเซลล์) และสคริปต์ทำงานได้สูงสุด 6 นาทีต่อครั้ง ระบบ POS หรือระบบสต็อกของร้านทั่วไปจึงใช้ได้สบาย แต่ระบบที่มีธุรกรรมหลักล้านต่อวันควรใช้ฐานข้อมูลจริง